Röportajlar“Yatırımlarda geleneksel satış kanallarından vazgeçilmemeli!”

“Sektörel istihdamın büyük kısmını bayilerimiz oluşturuyor. Yapılan yatırımlarda geleneksel satış kanallarından vazgeçilmemeli, istihdam ve hizmet odaklı olmalıyız.”
12 Ekim 2020183

Pandemi döneminde online kanalın ve ölçek ekonomisinin olumlu seyrettiğini söyleyen MOBİSAD Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, “Sektörel istihdamın büyük kısmını bayilerimiz oluşturuyor. Yapılan yatırımlarda geleneksel satış kanallarından vazgeçilmemeli, istihdam ve hizmet odaklı olmalıyız.” dedi.

Mobil İletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş Adamları Derneği (MOBİSAD) Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, mobil iletişim sektörüne 20 yılı aşkın süredir hizmet eden bir profesyonel… Geçen 20 yıl içerisinde, sektörün birçok farklı faaliyet alanında iştiraklerde bulunan Turnacı, “Tecrübe edinmemde büyük katkısı olan sektörüme, sorumluluğumu yerine getirmek amacıyla sektör STK’larında çeşitli görevler aldım.” diyor. 2018 yılı itibariyle ise MOBİSAD Başkanı olarak mobil iletişim sektörüne katkı sunmaya devam ediyor. Mustafa Kemal Turnacı’yla mobil iletişim sektörünün gelecek planlamalarını ve öne çıkan yeni konu başlıklarını konuştuk…

Oldukça hassas bir dönemden geçtik. Pandemi süreci pek çok sektörü etkiledi. Bu noktada STK’lara da önemli görevler düştü. Siz bu süreçte neler yaptınız?

Pandemi sürecinde MOBİSAD olarak sektör adına birçok önemli adım attık. Öncelikle içinde bulunduğumuz süreçte akıllardaki soru işaretini gidermek için bir danışma hattı oluşturduk. Bununla birlikte mobil uygulamamıza ‘Sıkça Sorulan Sorular’ bölümünü dahil ettik. Böylece hem danışma hattı hem de mobil uygulamamız üzerinden tüm sektör mensuplarının sorularına cevap veriyoruz. Ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı’nın koronavirüs salgını nedeniyle, firmaların mücbir sebep hükümlerinden faydalandırılması amacıyla hazırlanan Genel Tebliğ’de Perakende Ticaret ve Alışveriş Merkezleri grubu içerisindeki sektörlere telekomünikasyon sektörünün de dahil edilmesi için çalışmalar yürüttük. İçimizde bulunan sorumluluk duygusu ile üyemiz olan firmalara ve mensuplarımıza Sayın Cumhurbaşkanımızın başlatmış olduğu ‘Biz Bize Yeteriz Türkiyem’ kampanyasına katılmaları konusunda çağrıda bulunduk. MOBİSAD dergimizin bir sayısının gelirlerini de yine Milli Dayanışma kampanyamıza bağışladık. Sektörümüzün, milletimizin yanında olduğunu bu vesile ile bir kez daha gördük. 

Gerçekleştirdiğimiz online sohbetler ile birbirinden değerli ekonomist ve akademisyenler aracılığıyla sektöre farklı bakış açıları sunmaya çalıştık. Sektörümüzün paydaşları arasındaki talepleri ilgililere iletmede köprü vazifesi gördük. Sektörel gündemlerimizi ekonomide yaşanacak olası daralmaların önüne geçebilmek ve telafi edebilmek için ilgili bakanlıklarımıza taşıdık. MOBİSAD olarak pandemi sürecinde ve sonrasında, yoğun ve özverili çalışmalarımız ile üyelerimize ve sektörümüze katkı sunmaya devam ediyoruz.

Mobil iletişimin ne kadar değerli olduğunu bu dönemde çokça hissettik. Bu süreçten sonra mobil iletişim sektörünün temsilcilerinin ajandalarında hangi konu başlıkları olacak?

Mobil iletişim sektörü dijitalleşmenin temelini oluşturan bir sektördür. Dijitalleşme ise ülkemizin gelişimi için hızla gidilmesi gereken bir yoldur. Salgın döneminde bir kez daha gördük ki, yakınlarımızla cep telefonlarımız ve mobil iletişim araçları sayesinde hasret giderdik, uzaktan çalışmanın verimini arttırarak ekonomimizin çarklarının dönmesinde önemli rol oynadık. Bu bakış açısı ile sektör sorunlarını büyük bir gayretle gündeme taşımaya devam ediyoruz. Bu bağlamda önümüzdeki süreçte sektör temsilcilerinin ajandalarında şu konu başlıklarının olacağını düşünüyoruz;

*Sektörümüzün en büyük sorununu kuralsızlık olarak tanımlıyoruz. Kuralların oluşturulması ise özellikle sertifikasyon sistemini ve mesleki yeterlilik belgesini hayata geçirerek gerçekleşecektir.

*Sektörümüzün vergi ve taksit kısıtlamaları ile daralma yaşadığı bu günlerde sektörümüze en çok zarar veren konulardan biri de IMEI kopyalama konusu. Bu sorun çözüldüğünde ise vatandaşımız, devletimiz ve sektörümüz kazanacaktır. 

*Tüketici hakem heyetlerinde yaşanan aksaklıklar giderildiği takdirde gerek devlet kurumlarımızın gerekse de firmalarımızın üzerine yüklenen hantallıklar ortadan kaldırılacaktır. MOBİSAD olarak yukarıda sıraladığımız konular, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve mobil iletişim ürünlerinin kullanımının müfredata girmesi gibi birçok konuda çalışmalarımıza devam ediyoruz.

İletişim teknolojilerinin Türkiye pazarındaki geleceğini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Sektör olarak değerlendirdiğimizde, ülkemizde mobil iletişimin insanlar açısından vazgeçilmez bir hal aldığını görüyoruz. Günümüzde mobil servis hizmetlerinden yararlanan kullanıcı sayısı dünyada 5 milyardan fazla hale geldi. Bu kullanıcıların internet servisinden yararlanan kısmın ise 4,3 milyar civarında olduğunu görüyoruz. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin özellikle artan nüfus ile beraber internet kullanımı ve mobil iletişim hizmetlerinden yararlanma oranları hızla yükseliyor. Türkiye’de yetişkinlerin yüzde 98’i cep telefonu kullanırken, bunların yüzde 77’si akıllı telefon kullanıyor. Günümüzün 9 saat 44 dakikasını ekranlara bakarak geçiriyoruz. Bunun 2 saat 48 dakikası ise sadece sosyal medyada geçiyor. Yüksek hızdaki ağların kurulması ile dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 71’inin mobil iletişim hizmetlerinden yararlanacağını öngörüyoruz. Bu yıl da mobil iletişimin öneminin arttığı bir yıl oluyor. 2019’u 17 milyon dolar ihracat rakamıyla tamamlayan sektörümüzün 2020’de 13 milyon dolar civarında bir ihracat rakamına ulaşacağını düşünüyoruz. 

Pandemi ile birlikte cep telefonu piyasasında trafik ciddi oranda düşmüş vaziyette. Stok eritme hızımız 5-6 haftadan maalesef 13-15 haftalara çıktı. Bu tabloda mevcut trafik online kanala yöneldi. Şu anda sektörel istihdamın yüzde 80-90 aralığını sağlayan ve kesintisiz iletişimi sunmak amacıyla sağlıklarını riske atarak hizmet veren 20 bin civarındaki bayimiz bu durumdan olumsuz etkilendi. Bunun neticesinde binlerce KOBİ’mizi koruma altına alacak kararlar oldukça elzem bir hal almış durumdadır.

Hazine ve Maliye Bakanlığımız başta olmak üzere tüm bakanlıklarımız ekonomimizi tüm yönleri ile ele alarak çözüm gayreti içindeler. Bu bakış açısı ile birçok önlem alındığı gibi paydaşlarımıza destek olacak kararların da alınacağına inanıyoruz. 

Sizce, özellikle pandemi döneminden sonra sektörün yatırım planlamalarında değişimler olacak mı?

Pandemi döneminde online kanalın ve ölçek ekonomisinin olumlu bir şekilde etkilendiğini gördük. Ancak sektörel istihdamın büyük kısmını geleneksel satış kanalları yani bayilerimiz oluşturuyor. Ayrıca günümüzde sertifikasyon sistemi olmamasına rağmen operatörlerimiz kendi içinde regülasyonunu tamamlamış olan satış kanalları ile hizmet ediyor. Bayilerimiz de uzman personelleri ile vatandaşlarımıza verdiğimiz hizmet kalitesini arttırıyor. Haliyle, yapılan yatırımlarda online kanal ön planda gözükse bile satış kanallarından vazgeçilmemeli, istihdam ve hizmet odaklı olmalıyız.

Pandemi sürecinde mobil internet servislerinden yararlananların sayısında nasıl değişimler oldu? Elinizde buna dair rakamlar mevcut mu? 

Vatandaşımızın COVID-19 sürecinde mobil iletişime ilgisi arttı. Üniversitelerimizin yaptığı araştırmalar da bunu kanıtlıyor. 

Anadolu Üniversitesi’nin yaptığı araştırmaya göre;

  • Evde kalınan süre zarfında cep telefonu kullanımının kadınlarda yüzde 42.7, erkeklerde ise yüzde 52.8 arttı.
  • Salgın öncesi dönemle kıyaslandığında video konferans uygulamaları ile görüşmeler yapan kişilerin sayısı yüzde 270’den fazla artış gösterdi. Video konferans uygulamalarını en fazla kullanan yaş grubu ise 18-24 oldu.

Necmettin Erbakan Üniversitesi’nin araştırmasına göre ise;

  • Salgın öncesinde 3 saat olan sosyal medya kullanım süresi pandemi günlerinde 5 saati geçti.
  • Kullanıcıların yüzde 52’sinin de sosyal medya kullanım alışkanlıklarının değiştiği belirlendi.
  • Araştırmaya katılanların yüzde 44’ü sosyal medyayı eğlenmek için kullanırken yüzde 31’i bilgi edinmek, yüzde 10’u öğrenme sürecini desteklemek, yüzde 8’i sosyalleşmeye katkı sağlamak ve yüzde 7’si de diğer amaçlar için kullanıldığını belirtti.

2021 yılında planlarınızda bir değişiklik oldu mu? Süreç sizin açınızdan nasıl işleyecek?

2020 yılında başladığımız teşkilatlanma yapımızı 2021’de hayata geçirerek tüm şehirleri kapsayan ve sektörün gelişimi için hizmet eden bir yapı ile gündem maddelerimizi çok daha verimli bir şekilde belirleyeceğiz. Bununla birlikte üniversiteler ile sektörel raporlar düzenlemeye devam edeceğiz. Tüm paydaşların ortak sesini oluşturarak sektör ile ilgili kurumlar arasında köprü oluşturacağız. Kısacası 2021’de de asıl amacımız olan mobil iletişim sektörünün ülkemize olan katkısını artırmak için çalışacağız.

İlgili Haberler